Το πρώτο βιβλίο μου ήταν το «Ἀλφαβητάριον», όπου έμαθα να διαβάζω με τη συνδρομή τού πατέρα μου, πριν πάω στο σχολείο, και, σχεδόν, το..... είχα μάθει απέξω. Στο Δημοτικό εντρύφησα στα σχολικά βιβλία -τα αναγνωστικά περιείχαν υπέροχα λογοτεχνικά κείμενα-, καθώς και στην εγκυκλοπαίδεια που αγόρασαν από το υστέρημά τους οι γονείς μου, ενώ με χαρά μάθαινα ποιήματα και θεατρικά κείμενα για τις σχολικές γιορτές. Το πρώτο λογοτεχνικό βιβλίο, που κυριολεκτικά ρούφηξα, ήταν «Το νούμερο 31328» του Ηλία Βενέζη, το οποίο διάβασα στη Β’ Γυμνασίου και μ’ έκανε ν’ αγαπήσω τη λογοτεχνία.
Πότε ξεκίνησε το ταξίδι σας στη συγγραφή;
Το ταξίδι της συγγραφής εκκίνησε από τα σχολικά και τα φοιτητικά θρανία, ενώ κυοφορείτο σε κάθε ανάγνωση και καταγραφή στοιχείων που είχαν ενδιαφέρον για μένα.
Και οι πρώτες δημοσιεύσεις;
Αυτές ξεκίνησαν δειλά, διότι ο φόβος της έκθεσης πάντα καιροφυλακτεί για κάποιον άπειρο. Όταν άρχισα να νιώθω πως τα κείμενά μου έχουν αποδοχή, τα έστελνα σε φιλόξενα έντυπα, όπως η «Ηχώ της Άρτας», και σε ηλεκτρονικές σελίδες, κάτι που εξακολουθώ να κάνω.
Ποια είναι η σημασία για εσάς του γενέθλιου τόπου;
Ο γενέθλιος τόπος σηματοδοτεί πολλά απ’ όσα είμαι και ό,τι έζησα εκεί το κουβαλώ ως ακριβό φυλαχτό. Πλέον, αν και επιστρέφω με κάθε ευκαιρία σ’ αυτόν, η ψυχή μου τρέφεται, τέρπεται και εμπνέεται από μνήμες αγέραστες, οι οποίες γεννήθηκαν στον συγκεκριμένο τόπο με τους ανθρώπους που δίπλα τους γαλουχήθηκα.
Ποια ήταν η αφορμή για να εκδοθεί το βιβλίο σας ;
Οι λέξεις άρχισαν να με μαγεύουν, όσο κι αν ίσως φαντάζει παράξενο, από τη νηπιακή μου ηλικία, τότε που οι γονείς και τ’ αδέρφια μου με εκπαίδευαν να προφέρω το ρο, το οποίο αντικαθιστούσα με άλλα γράμματα. Προϊόντος του χρόνου, η σχέση μου με την ελληνική γλώσσα έγινε βαθιά ερωτική, μ’ έναν έρωτα που γέννησε αγάπη, έγνοια και γοητεία.
Αποτέλεσμα γητέματος είναι το «Ηπειρωτών Λόγος – Αποχρώσεις», διότι, αν δεν υπήρχε η μαγική έλξη που ασκεί η πατρογονική λαλιά στην ψυχή και στο πνεύμα μου, καθώς και μιας μορφής ευθύνη που νιώθω γι’ αυτή, το εν λόγω χρονοβόρο και επίπονο εγχείρημα δεν θα είχε δει το φως της δημοσιότητας. Η ευθύνη, στην οποία αναφέρθηκα, έχει να κάνει και με την καταγραφή αποχρώσεων του ξεχωριστού λεκτικού πλούτου της Ηπείρου, ο οποίος φθίνει λόγω αλλαγών που έχουν επισυμβεί στην περιοχή για πολλούς λόγους.
Πόσα χρόνια κάνατε για να δουλέψετε και να γράψετε το βιβλίο;
Τα χρόνια, αν και πολλά, δεν μπορούν να οριστούν ποσοτικά. Ουσιαστικά, η συγγραφή ξεκίνησε με την καταγραφή λέξεων, φράσεων κ.λπ. σε σημειωματάρια, σε περιθώρια τετραδίων και βιβλίων, σε αποκόμματα χαρτιού, ακόμα και στην παλάμη, όποτε δεν κρατούσα γραφική ύλη, σε εποχές που δεν σκεφτόμουν να συντάξω κάποιο λεξικό. Πάντως, μόλις συγκεντρώθηκε αρκετό υλικό, καλλιεργήθηκε η ιδέα της συγγραφής ενός τέτοιου βιβλίου, η οποία, για να πάρει την τελική μορφή, απαίτησε χρονοβόρα και επίπονη εργασία που εξελίχθηκε σε πολλά στάδια.
Ποιες ήταν οι δυσκολίες που συναντήσατε;
Όταν γράφεις, ειδικά μελέτες, πάντα συναντάς κάποιες δυσκολίες όσον αφορά στην αναγκαία τεκμηρίωση του πραγματευόμενου θέματος, που σημαίνει αναζήτηση πολλών ωρών σε φυσικές και ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες. Στο συγκεκριμένο έργο, η ετυμολογία ορισμένων λέξεων με δυσκόλεψε πολύ, κάποιων άλλων πρότεινα με επιφύλαξη μία ή περισσότερες ετυμολογικές προσεγγίσεις, αναμένοντας από αναγνώστες να προτείνουν κάποια δική τους, ενώ μερικών λέξεων η ετυμολογία παραμένει ερωτηματικό, το οποίο, ίσως, απαντηθεί από μένα ή από άλλους στο μέλλον.
Τι περιέχει το βιβλίο;
Το βιβλίο, εκτός από τον πρόλογο, την εισαγωγή, τις βραχυγραφίες συγγραφέων και συγγραμμάτων που αναφέρονται σ’ αυτό, τον πίνακα συντετμημένων λέξεων και τη βιβλιογραφία, περιλαμβάνει συνολικά 4.177 λήμματα, στηρίζεται όπως είναι φυσικό στην παράθεση της σημασίας τους, αναγκαίου ούτως ή άλλως στοιχείου για τη συγκρότηση ενός λεξικού, αλλά στοχεύει, κατά το δυνατόν, στον εμπλουτισμό τους.
Έτσι, παρατίθενται λέξεις παράγωγες, συνώνυμες, αντώνυμες, σύνθετες, καθώς και φράσεις, παροιμίες, λογοπαίγνια, στίχοι δημοτικών τραγουδιών, κ.λπ., όπου αποτυπώνονται μία ή περισσότερες σημασίες τους.
Γίνεται, επίσης, προσπάθεια ν’ αποδοθεί γραπτώς η προφορά του Ηπειρωτικού ιδιώματος, πράγμα δύσκολο ομολογώ, με την παράθεση λέξεων και ολόκληρων προτάσεων, ώστε ο αναγνώστης, χρησιμοποιώντας την εμπειρία ή τη φαντασία του, να την κατανοήσει ως έναν βαθμό, αφού αυτή διαφοροποιείται όχι μόνο από περιοχή σε περιοχή αλλά και από το ηχόχρωμα του κάθε ομιλητή.
Στο τέλος κάθε λήμματος παρατίθεται η ετυμολογία του με τη χρήση παραδειγμάτων και παραπομπών σε σχετικά κάθε φορά κείμενα.
Γιατί κάνετε προσπάθεια να αποδοθεί γραπτώς η προφορά του ηπειρωτικού ιδιώματος;
Σκέφτηκα πολύ μέχρι ν’ αποφασίσω αν έπρεπε να παραθέσω την προφορά, πράγμα δύσκολο, όπως ανέφερα. Όμως, έχοντας στο μυαλό μου τη μουσικότητα της γλώσσας και την άμεση εμπειρία μου, τόλμησα να το κάνω κι ας κρίνουν οι αναγνώστες αν έπραξα σωστά. Μπορούν να δουν και ως λεκτικό παιχνίδι το εγχείρημά μου, αφού όσοι έχουν σχετικά ακούσματα ή χρησιμοποιούν την Ηπειρωτική διάλεκτο, μπορούν να θυμηθούν και να εκφραστούν, και οι υπόλοιποι, αν και θα δυσκολευτούν κάπως, θα έχουν την ευκαιρία να επικοινωνήσουν μ’ έναν τρόπο, πέραν άλλων, και με το ηχόχρωμα αυτού του ξεχωριστού ιδιώματος.
Επίσης στο τέλος κάθε λήμματος παρατίθεται η ετυμολογία του. Αυτό σε τι βοηθά τους αναγνώστες;
Η ετυμολογία μάς μιλά για την ιστορική εξέλιξη μιας λέξης. Ως εκ τούτου, τη θεωρώ σημαντική, καθώς μοιάζει μ’ ένα ταξίδι στο παρελθόν, που, εκτός από γνώση, προσφέρει και την εγγύτητα μιας λέξης με το ιστορικό γίγνεσθαι.
Πολύ περισσότερο, που αρκετές λέξεις του Ηπειρωτικού ιδιώματος χρησιμοποιούνται, όπως πριν χιλιάδες χρόνια. Για παράδειγμα, οι λέξεις, οίκαδε «στο σπίτι, στην πατρίδα, προς το σπίτι, προς την πατρίδα», διοσημειό «διοσημία, μαντικό σημάδι από τον ουρανό, οιωνός, πολύ ισχυρό καιρικό φαινόμενο» και άλλες, ζουν σαν να μην πέρασε μια μέρα από τότε.
Ποιος είναι ο λόγος που το λεξικό κυκλοφορεί σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή;
Δεν είναι το μόνο βιβλίο μου που κυκλοφορεί και με τις δύο μορφές. Εν προκειμένω, η έντυπη έκδοση κυκλοφόρησε σε μικρό αριθμό αντιτύπων για συγκεκριμένους σκοπούς, όπως, ας πούμε, για να σταλεί σε κάποιες βιβλιοθήκες, ενώ η ηλεκτρονική διατίθεται δωρεάν για κάθε ενδιαφερόμενο.
Το δεύτερο ισχύει για τα δεκατρία από τα δεκαεπτά βιβλία που έχω εκδώσει ως τώρα και στόχος μου είναι να διατίθενται στην ίδια μορφή και τα υπόλοιπα στο μέλλον, καθώς πεποίθησή μου είναι πως το μοίρασμα συνιστά σημαντικό πλούτο.
Έχετε εκδώσει πολλά βιβλία. Τι σας κάνει να εργάζεστε διαρκώς και να γράφετε;
Η συγγραφή είναι κάτι το συναρπαστικό για μένα. Της αφιερώνω πολύ χρόνο, καθώς δεν αρκούμαι στην έκδοση βιβλίων, αλλά γράφω και δημοσιεύω κι άλλα κείμενα σε περιοδικά και εφημερίδες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Η αλήθεια είναι πως αν δεν αγαπάς τη συγγραφή, της οποίας κάποιες μορφές είναι πολύ απαιτητικές, δεν μπορείς να της αφιερωθείς. Για μένα είναι πλέον κάτι ζωτικό, το οποίο, παρά την κόπωση που μου προκάλεσαν αρκετά από τα έργα μου, μου χαρίζει χαρά και πληρότητα.
Διαβάζουν σήμερα οι Έλληνες βιβλία;
Τα στατιστικά λένε πως όχι. Ποιος όμως μπορεί να μετρήσει επακριβώς ποιος και τι διαβάζει. Γνωρίζω ανθρώπους που δανείζονται βιβλία από φίλους, για να μελετήσουν, κι άλλους που διαβάζουν σοβαρά κείμενα ή βιβλία στο διαδίκτυο, τους οποίους ουδείς καταμετρά. Δεν τρέφω ψευδαισθήσεις, αλλά πιστεύω πως τα στατιστικά βγαίνουν από τις πωλήσεις των βιβλιοπωλείων και από δημοσκοπήσεις, που βαρύγδουπα μας μιλάνε συχνά για αρνητικές πρωτιές του τόπου μας, ενώ αποσιωπούν πλήθος θετικών δράσεων. Αυτό, στον τομέα του βιβλίου, και όχι μόνο.
Πολλοί νέοι γράφουν ποίηση. Το όνειρό τους είναι να εκδοθούν οι στίχοι τους. Παλαιότερα περίμεναν με αγωνία να αποκτήσει οντότητα η πρώτη τους ποιητική συλλογή. Σήμερα ανεβάζουν τα ποιήματά τους στο διαδίκτυο. Αυτή η εξέλιξη μπορεί να βοηθήσει την ποίηση;
Η αλήθεια είναι πως το διαδίκτυο έχει δώσει βήμα σε δημιουργούς διαφόρων τεχνών. Είναι γεγονός, επίσης, πως πολλοί νέοι γράφουν ποίηση, διότι, πέραν της όποιας κλίσης, υπάρχουν διδάσκοντες, οι οποίοι τους καθοδηγούν σ’ αυτό, ενώ προκηρύσσονται και αρκετοί ποιητικοί διαγωνισμοί που απευθύνονται στους νέους, εκ των οποίων κάποιοι θα συνεχίσουν να γράφουν ποίηση, ενώ άλλοι θα σταματήσουν.
Κι εγώ, όταν ήμουν νέα, είχα δημιουργήσει μερικές ποιητικές συνθέσεις που δεν κράτησα, αλλά πέρασαν χρόνια μέχρι να γράψω άλλες κι έφτασα να έχω εκδώσει μέχρι σήμερα οκτώ ποιητικές συλλογές, ενώ ποιήματά μου έχουν διακριθεί ή έχουν περιληφθεί σε ανθολογίες εντός και εκτός Ελλάδος.
Η δραστηριότητα αυτή των νέων δεν μπορώ να πω με βεβαιότητα αν βοηθά ή όχι την ποίηση, αλλά ποιος μπορεί να εμποδίσει κάποιον να εκφράζεται; Και ποιος γνωρίζει αν μέσα σ’ αυτούς τους νέους δεν κρύβεται ένας ή περισσότεροι σπουδαίοι ποιητές του μέλλοντος;
Κατά πόσο η έκδοση ενός βιβλίου εξακολουθεί να είναι η ασφαλέστερη οδός;
Το καθετί έχει την αξία του. Η έκδοση ενός βιβλίου συνιστά κατ’ αρχάς χαρά για τον δημιουργό του. Όλοι θυμόμαστε το έντονο συναίσθημα, όταν πιάσαμε το πρώτο βιβλίο μας στα χέρια, ειδικά, όταν προσκρούσαμε, ασχέτως αξίας του, στην αδιαφορία φορέων ή εκδοτών, και το τυπώσαμε με τις οικονομίες μας.
Παρόλα αυτά, η εποχή μας προσφέρει πολλές πηγές γνώσης, της οποίας βέβαια την εγκυρότητα οφείλουμε να ελέγχουμε, και το βιβλίο είναι μία από αυτές. Πολύ περισσότερο, που πλέον δεν είναι μόνο έντυπο, αλλά προσφέρεται δωρεάν από διάφορες πλατφόρμες ως e-book (ηλεκτρονικό βιβλίο), audio book (ηχητικό βιβλίο), κ.λπ.
Ποια είναι η ανταπόκριση των αναγνωστών στις εκδόσεις των βιβλίων σας;
Από τα βιβλία μου, ως δικές μου εκδόσεις, λίγα έχουν διακινηθεί μέσω βιβλιοπωλείων. Εκτός από τα ηλεκτρονικά που, όπως ανέφερα, τα προσφέρω δωρεάν στο διαδίκτυο, για κάποια από τα έντυπα έκανα μερικές παρουσιάσεις -ορισμένες για φιλανθρωπικό σκοπό- και τα υπόλοιπα τα χάρισα και συνεχίζω να τα χαρίζω σε φίλους, σε γνωστούς και σε βιβλιοθήκες. Από ανθρώπους που τα διάβασαν σε όποια τους μορφή, ακόμα και σε βιβλιοθήκες, έχω εισπράξει πολύ θετικά σχόλια, ενώ έχουν γραφεί κριτικές, οι οποίες με δυναμώνουν και μου λένε «συνέχισε!».
Σας ευχαριστώ πολύ, τόσο εσάς όσο και την εφημερίδα «Ηχώ της Άρτας»!
Πηγή: https://ixotisartas.gr/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου