Στους Δασκάλους το «εὖ ζῆν»

της Παναγιώτας Π. Λάμπρη

πεζογράφου - ποιήτριας

Όταν ξεκινάς να γράψεις για τους δασκάλους σου ως φυσικά πρόσωπα, ξεχωρίζοντάς τους από τους μύστες του πνεύματος που Δάσκαλοί σου δια βίου είναι, οι αναμνήσεις κατακλύζουν την ψυχή και, όταν αναλογίζεσαι τι υπήρξαν για σένα, μια γλυκιά.... αύρα σ’ αγκαλιάζει, ενώ η μνήμη ανακαλεί όλα εκείνα που μ’ έναν τρόπο ζωντανά στη ζωή σου είναι.

   Αφορμή για τέτοιες μνήμες έγινε και η πρόσφατη εκδημία της δασκάλας μου, της δευτέρας και της τρίτης τάξης του δημοτικού· της Βασιλικής Καραγεώργου δηλαδή, της κυρα-Κούλας της μαθητικής μου ζωής, την οποία είχα τη χαρά, ως συγχωριανή, να συναντώ στο χωριό, να μιλώ μαζί της και φυσικά να της χαρίζω τα βιβλία μου. Όμορφες στιγμές που γέμιζαν την ψυχή μας με περισσή ευχαρίστηση, ενώ κάθε αποχαιρετισμός μας κουβαλούσε την ελπίδα για μια επόμενη δια ζώσης επικοινωνία.

   Όταν σε μια τέτοια συνάντηση τη ρώτησα, πίνοντας καφεδάκι από τα γερασμένα πια χέρια της, τι θυμάται από μένα ως μαθήτρια, μεταξύ άλλων ανέφερε πως, την πρώτη φορά που μπήκε στη τάξη μας, διέκρινε ένα χαμογελαστό κοριτσάκι με έξυπνο βλέμμα που την κοιτούσε κατάματα όλο προσμονή! Συγκινήθηκα, όταν μου το είπε αυτό, όχι μόνο επειδή θυμόταν αυτή, ας πούμε, τη λεπτομέρεια, αλλά διότι κι εγώ φέρνω στη μνήμη μου βλέμματα μαθητριών και μαθητών από τη θητεία μου στην εκπαίδευση, καθώς το πρώτο αντίκρισμά τους μου έλεγε πλείστα όσα κάθε φορά, και ομολογώ πως διατηρώ πλήθος τέτοιων αναμνήσεων, ενώ θυμάμαι πολλά, τόσο από τη δασκάλα μου όσο κι απ’ όλους όσους με μύησαν στη γνώση.

  Με αφορμή, λοιπόν, το άγγελμα του θανάτου της, σημειώνω, όχι βάσει του λανθασμένου νοήματος της φράσης «ὁ νεκρός δεδικαίωται» -ο νεκρός δεν δικαιώνεται για τις πράξεις του, αλλά απελευθερώνεται από την αμαρτία, λέει η Εκκλησία-, πως ήταν μια καλή δασκάλα, στην οποία οφείλω πολλά. Και τούτο, διότι δεν μας έμαθε μόνο γράμματα, αλλά συνεχίζοντας το έργο του δασκάλου της πρώτης τάξης, του αείμνηστου Κωνσταντίνου Καινούργιου, μας μύησε σε πράγματα που εξασκούσαν τη σκέψη και τη φαντασία μας. Έτσι, οι κατασκευές από πλαστελίνη, η χαρτοκοπτική, η ζωγραφική, η κατασκευή μικρών καλαθιών από χόρτο, η «ύφανση» σχεδίων στο τετράδιο της χειροτεχνίας που οι σελίδες του ήταν κομμένες σε λεπτές λωρίδες μέχρι λίγο πριν την άκρη τους και η άσκησή μας στην καλλιγραφία ήταν μερικά απ’ αυτά. Στην ώρα της γυμναστικής, επίσης, μάς δίδασκε παραδοσιακούς χορούς, τους οποίους χορεύαμε στις εθνικές γιορτές που λάβαιναν χώρα στην πλατεία του χωριού, και φυσικά στα πανηγύρια, ενώ με κάποιες ενέργειές της, που ακόμα θυμάμαι, μας δίδασκε ήθος.

   Οι εθνικές γιορτές, άλλωστε, όπως και οι γυμναστικές επιδείξεις και η συνακόλουθη γιορτή στο τέλος κάθε σχολικής χρονιάς, ήταν ξεχωριστές για όλους τους μαθητές, αλλά και για τους κατοίκους του χωριού, και απαιτούσαν μεγάλη προετοιμασία, διότι η συμμετοχή σήμαινε ώρες μελέτης για την εκμάθηση θεατρικών ρόλων, ποιημάτων, τραγουδιών και ύμνων και φυσικά προβών, προκειμένου να έχουμε όσο το δυνατόν πιο άρτιο αποτέλεσμα. Και τι δεν διδασκόμασταν μέσα από τέτοιες κι άλλες δραστηριότητες της σχολικής ζωής στην καθυστερημένη, όπως πολλοί θέλουν να λένε, επαρχία της δεκαετίας του ’60 και του’70!

   Για να μην μακρηγορώ, ετούτο το κείμενο ας είναι μια δημόσια μνεία, ένα λιτό μνημόσυνο, ένας ευγνώμων αποχαιρετισμός στη δασκάλα μου, για όλα εκείνα που έζησα μαζί της και τα κρατώ δια βίου ως φυλαχτό!

   Αγαπημένη μου κυρα-Κούλα, έχοντας πάντα στη σκέψη τη σημασία των λόγων του Μ. Αλεξάνδρου πως όφειλε το «εὖ ζῆν» στον δάσκαλό του, τον Αριστοτέλη, η αφιέρωση της μελέτης μου, «Κωνσταντίνος Α. Διαμάντης, ο Ιστορητής», απευθύνεται «Στους φωτισμένους Δασκάλους που φύτεψαν στην ψυχή μου τον πόθο της Γνώσης, της Αλήθειας και της Ομορφιάς», δηλαδή και σε σένα!

Σεβαστή μου Δασκάλα, αιωνία η μνήμη σου!